تبلیغات
هیئت مذهبی امام باقر علیه السلام طلاب استان اردبیل مقیم قم - آیه تبلیغ
                                                                                             
یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ یَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْكافِرین‏
                                                                                                                                                 سوره مائده آیه 67
اى پیامبر، آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو نازل شده، ابلاغ كن و اگر نكنى پیامش را نرسانده ‏اى. و خدا تو را از [گزندِ] مردم نگاه مى‏ دارد. آرى، خدا گروه كافران را هدایت نمى ‏كند.
این آیه شریفه روز هجدهم ذى الحجّة سال حجّة الوداع (دهم از هجرت) نازل شد، پس از آنكه پیغمبر گرامى صلى اللّه علیه و آله و بزرگوار بغدیر خم رسید جبرئیل در ساعت پنجم از روز مذكور بر آن جناب فرود آمد و گفت: یا محمّد صلى اللّه علیه و آله همانا خداى متعال بتو درود میفرستد و میفرماید:
«اى فرستاده خدا، ابلاغ كن آنچه را (كه درباره على علیه السّلام) از جانب پروردگارت به تو نازل شده، و اگر این امر را اجراء ننمائى، رسالت خود را انجام نداده ‏اى ...» ،
در این موقع پیشروان آن كاروان عظیم كه تعداد آنها یكصد هزار یا بیشتر بود نزدیك جحفه رسیده بودند پیغمبر صلى اللّه علیه و آله امر فرمود آنها را كه از آن نقطه پیشروى كرده‏اند برگردانند و آنها را كه عقب بودند در جاى خود متوقّف سازند تا على علیه السّلام را در میان آن گروه آشكار سازد و آنچه را كه خداوند متعال درباره او نازل فرموده به آنها ابلاغ فرماید، و (جبرئیل) آن جناب را آگاه ساخت، كه خداوند او را (از كید بدخواهان) نگاهدارى فرموده.[1]
محدّثان صدر اسلام معتقدند که آیه فوق در شأن امیرالمومنین حضرت علی علیه السلام نازل شده است. همچنین روایات زیادی در منابع شیعه و اهل سنت وجود دارد که تواتر این روایات جای هرگونه شک را از بین می برد. در اینجا قصد داریم فقط به بررسی منابع اهل سنت در مورد این آیه بپردازیم.
1 – شیخ جلال الدین سیوطی عالم بزرگ سنی مذهب می گوید :
أخرج ابن مردویه، و الخطیب، و ابن عساكر، عن أبی هریرة، قال: لَمّا كانَ یوم غدیرُ خمّ، وَ هوَ یَومُ ثمانی عَشَر ذی الحجّة، قال النّبیّ صلّى اللّه علیه و آله و سلم: من كنت مولاه فعلیّ مولاه، فأنزل اللّه: الْیَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِینَكُم‏.
ابن مردویه از خطیب از ابن عساکر از ابی هریره نقل می کند که : در روز غدیر خم که هجدهمماه ذی الحجه بود رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود : من کنت مولاه فعلی مولاه ، سپس خداوند این آیه را نازل کرد : الْیَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِینَكُم‏. [2]
2- فخر رازی ، از بزرگان اهل سنت ، در تفسیر آیه فوق می گوید:نزلت الآیة فی فضل علیّ و لمّا نزلت هذه الآیة أخذ بیده و قال: «من كنتُ مولاه فعلیٌّ مولاه، اللّهمّ والِ من والاه، و عادِ من عاداه».فلقیه عمر رضى الله عنه فقال: هنیئاً لك یا ابن أبی طالب، أصبحت مولای و مولى كلِّ مؤمن و مؤمنة.و هو قول ابن عبّاس، و البراء بن عازب، و محمد بن علیّ.
آیه مزبور در فضل على علیه السّلام نازل شده و چون آیه نازل شد (پیغمبر صلى اللّه علیه و آله) دست او را (على علیه السّلام را) گرفت و فرمود: من كنت مولاه فعلى مولاه، اللهم وال من والاه، و عاد من عاداه، پس از آن عمر او را ملاقات كرد و گفت: گوارا باد بتو اى پسر ابى طالب، گردیدى مولاى من و مولاى هر مرد و زن مؤمن، و این قول ابن عباس و براء بن عازب و محمّد بن على است.[3]
3 - بدر الدین ابن عینى حنفى در كتاب «عمدة القارى» در شرح صحیح بخارى‏ می گوید:قال أبو جعفر محمد بن علیّ بن الحسین:«معناه بلِّغ ما أُنزِلَ إلَیكَ من ربِّك فی فضلِ علیِّ بن أبی طالب رضى الله عنه، فلمّا نزلت هذه الآیة أخذ بید علیٍّ، و قال: من كنتُ مولاه فعلیٌّ مولاه».معناى آیه مزبور اینست ... تبلیغ كن آنچه را كه از پروردگارت در فضل على رضى اللّه عنه بسوى تو نازل گشته، پس چون این آیه را نازل شد پیغمبر صلى اللّه علیه و آله دست على علیه السّلام را گرفت و فرمود: من كنت مولاه فعلى مولاه.[4]
4 - حاکم حسکانی حنفی مذهب آورده است که :عن زیاد بن المنذر قال: کنت عند أبی جعفر محمد بن علیّ وهو یحدّث الناس إذ قام إلیه رجل من أهل البصرة یقال له: عثمان الأعشی- کان یروی عن الحسن البصری- فقال له: یا ابن رسول الله جعلنی الله فداک إنّ الحسن یخبرنا أنّ هذه الآیة نزلت بسبب رجل ولا یخبرنا من الرجل « یَأَیهُّالرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْكَ مِن رَّبِّكَ». فقال: لو أراد أن یخبر به لأخبر به، ولکنّه یخاف...فلمّا ضمن الله له بالعصمة وخوّفه، أخذ بید علیّ بن ابی طالب ثم قال: یا أیها الناس من کنت مولاه فعلی مولاه، اللهم وال من والاه وعادمن عاداه، وانصر من نصره واخذل من خذله وأحبّ من أحبّه وأبغض من أبغضه.
زیاد بن منذر گفت: نزد ابوجعفر محمد بن علی بودم و او به مردم حدیث می گفت: مردی از اهل بصره به نام عثمان الاعشی که از حسن بصری روایت می کرد، بلند شد و گفت: ای پسر رسول خدا، خدا مرا فدای تو کند، حسن به ما می گوید که این آیه: «یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک» درباره مردی نازل شده است ولی نام آن مرد را نمی گوید. ابوجعفر گفت: اگر می خواست می گفت ولی او می ترسد...
هنگامی که خداوند نگهداری او را تضمین کرد و او را ترسانید، او دست علیّ بن ابی طالب را گرفت و گفت: ای مردم هر کس که من مولای اویم علی مولای اوست، خداوندا هر کس را که او را دوست داشته باشد دوست بدار و هر کس را که او را خوار سازد خوار کن و هر کس را که به او محبت داشته باشد محبت کن و هر کس را که به او بغضی داشته باشد بغض کن.[5]
از علمای بزرگ اهل سنت که این موضوع را در کتب خویش آورده اند:

پی نوشت :
1 ـ ابو الحسن واحدى نیشابورى در «اسباب النزول» صفحه 150
2 ـ ابو سالم نصیبى، شافعى، در «مطالب السؤال» صفحه 16
3ـ سید شهاب الدین آلوسى، شافعى، در جلد 2 «روح المعانى» صفحه 348
4ـ شیخ سلیمان قندوزى، حنفى در «ینابیع الموده» صفحه 120
5ـ شیخ محمّد عبده مصرى در جلد 6 تفسیر «المنار» صفحه 463

پی نوشت :
[1]. ترجمه کتاب شریف الغدیر ، جلد ‏2، صفحه  88
[2]. درالمنثور ، جلد 2 ، صفحه 259
[3]. التفسیر الکبیر ، جلد 11 ، صفحه 49
[4]. عمدة القارى ، جلد 8 ، صفحه 584
[5]. شواهدالتنزیل ج : 1 ص : 254  حدیث 248




طبقه بندی: احادیث، 
برچسب ها: عید غدیر، حجه الوداع، شیعه، امیر المؤمنین، شأن نزول، آیه تبلیغ،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ : پنجشنبه 28 آذر 1392 | توسط : گروهی فرهنگی هئیت امام باقر علیه السلام